Nederland vs de rest van de wereld

Gewoonlijk houd ik er niet zo van om op mijn blog tekeer te gaan over iets waar ik me over opwind. Ik geloof namelijk niet echt dat het wat uitmaakt. Maar af en toe steekt er weer iets de kop op, waar ik al langer mee zit en wat me raakt. En dan krijg je dit.

Het blijkt een ‘feit’ dat Nederlanders en Vlamingen liever buitenlandse fantasy lezen dan Nederlandstalige. Dat vermoeden bestond al langer, mede door de reacties die ik en andere schrijvers af en toe kregen, maar nu is het door de Taalunie onderzocht. Schrijven Online berichtte daarover: 700 Vlaamse en Nederlandse jongeren gaven door middel van een stemkastje aan ruim 63% meer boeken van buitenlandse schrijvers te lezen dan van Nederlandse en Vlaamse auteurs. Minister van Onderwijs en Taalunievoorzitter Pascal Smet vroeg zich af waarom, waarop de scholieren antwoordden dat het buitenlandse aanbod groter is en dat bijvoorbeeld het genre fantasy in de Nederlandstalige literatuur nagenoeg ontbreekt.

Ik zie het leven vaak positief en ik ben er ook echt van overtuigd dat bovenstaande aan het veranderen is. Er zijn de laatste jaren zoveel meer goede fantasy-boeken bijgekomen van Nederlandse en Vlaamse schrijvers en het aanbod wordt steeds breder. Geen schrijver is immers gelijk.

Dat was dan ook mijn eerste reactie op het bericht. Er is nog veel werk te doen om bekendheid te vergaren, maar we zijn op de goede weg.
En dan komt er daarna iemand die zegt ook liever buitenlandse fantasy te lezen. Ze is erg kritisch, zegt ze zelf, en als een boek niet spannend is na 30 pagina’s dan gooit ze het aan de kant. Dat is haar goed recht en tussen de regels door lees ik dat ze Nederlandstalige fantasy ook wel heeft geprobeerd. Of althans, dat hoop ik, want anders is het moeilijk om over dit onderwerp een mening te vormen.
Tussen de regels door lees ik ook iets anders, maar misschien (waarschijnlijk) was dat mijn frustratie van dat moment. Nederlandstalige fantasy is langdradig en niet spannend. Nee, dat bedoelt ze vast niet. Dat ligt echt aan mij.

Maar de discussie laat me niet los. Wat is dat toch dat Nederlandstalige fantasy minder goed zou zijn dan buitenlandse fantasy? En ineens besef ik me dat het een hele oneerlijke vergelijking is. Niet omdat de meeste fantasy die je in de boekhandels treft vertaald werk is en het dus logisch is dat de lezer daar meer mee in aanraking komt. Maar omdat Nederland, zelfs samen met Vlaanderen, zo’n klein gebiedje is en het qua aanbod dus altijd moet afleggen tegen de rest van de wereld. Vergelijk ons werk liever met werk uit Engeland, uit Amerika of uit Duitsland. Dan is de verhouding nog steeds scheef, maar de vergelijking in ieder geval iets minder krom.

Wat me ook tegenstaat aan de vergelijking die telkens wordt gemaakt, is de hokjesgeest. Alle Nederlandstalige fantasy wordt over een kam gescheerd, terwijl het aanbod zo breed is. Ik lees de laatste tijd veel fantasy van eigen bodem en ik kan er veel over zeggen, maar ik ben nog niet twee dezelfde verhalen tegen gekomen. Alle buitenlandse fantasy is toch ook niet gelijk? De mensen die op de discussie reageren hebben meestal een favoriete schrijver, maar weten heel goed dat niet alles wat in het buitenland uitkomt, van diezelfde kwaliteit is. Waarom verwachten ze dat van Nederlandstalige fantasy dan wel?

Dus eigenlijk wil ik zeggen: Ik hoop dat een slechte leeservaring niet de deur dichtdoet voor alle andere schrijvers uit ons taalgebied. Als je een slecht boek uit het buitenland leest, lees je dan ook nooit meer iets van over de grenzen? Judge a book on it’s cover, niet op de afkomst van de schrijver.

Zoals ik in het begin al zei, ik denk niet dat deze blogpost wat zal veranderen. Maar het lucht wel op. En misschien bedenken nu meer mensen dat we onszelf ook wel heel snel in de hoek drukken, zodat we niet kunnen winnen. Is Nederlandstalige fantasy beter of slechter dan buitenlands werk? Is de Nederlandse keuken lekkerder of smeriger dan de buitenlandse? Zijn Nederlandse mannen mooier of lelijker dan buitenlandse? Die vragen zijn nooit te beantwoorden. Niet alleen omdat het een kwestie van smaak is, maar vooral omdat de vergelijking niet specifiek genoeg is. Dus moeten we stoppen met ons dat af te vragen.

En nu ga ik iets doen dat constructiever is dan zeuren; een boek schrijven. Ik weet nu al dat er mensen zijn die het boek zullen waarderen en mensen die het aan de kant zullen leggen. Dat zegt iets over de boeken die IK schrijf en niet over de werken van andere auteurs in Nederland en Vlaanderen. En het zegt ook niets over de werken van over de grenzen.

Lees het hele nieuwsbericht hier.

Advertenties

8 gedachten over “Nederland vs de rest van de wereld

  1. Gooi je frustratie maar in de groep hoor! Ik kan me er iets bij voorstellen. Ik wist niet dat er werkelijk mensen zijn die zo oppervlakkig denken. Alsof de landgrenzen waarbinnen een mens geboren is bepalend is voor diens talent om goede fantasy te kunnen schrijven… Dat slaat werkelijk waar helemaal nergens op! En inderdaad; in ieder land wordt zowel goeie als minder goeie fantasy geschreven.

    Ik lees ook veel meer vertaalde fantasy dan Nederlandse of Vlaamse fantasy. Dat heeft echter maar één specifieke reden; het aanbod! Als een verhaal me aanspreekt dan koop ik het boek en het zal me dan een zorg zijn waar de auteur vandaan komt.

    Je hebt wat mij betreft helemaal gelijk dat je hier iets over zegt, maar probeer je er vooral niet al te druk om te maken. Het gaat volgens mij om een select groepje mensen die zo denkt en het is hun verlies als ze een goed verhaal links laten liggen, omdat ze zich laten leiden door zulke kortzichtige gedachtegangen.

  2. Laat ik nou een van die personen zijn die nooit Nederlandstalige fantasy leest (jouw boeken staan nog op de “To read” lijst). Voor vertalingen is de reden hiervoor simpel: aangezien ik prima Engels kan lees ik een boek van een Engels sprekende schrijver liever in het Engels.

    Het zou natuurlijk kunnen zijn dat deze vertalingen negatief bijdragen aan het imago – ik krijg persoonlijk namelijk al snel braakneigingen als namen uit Engelse boeken vernederlandst worden.

    Maar ondanks dat blijven die vertalingen Engelse fantasy, en ik kan eigenlijk geen goede reden bedenken waarom ik geen Nederlandse fantasy zou lezen. Nou ja, eentje: ik lees eigenlijk alleen ebooks, en heel veel Nederlandse fantasy wordt alleen nog op papier uitgegeven. Maar afgezien van dat is er niets inherent slecht aan Nederlandse fantasy.

    Misschien een beetje een vreemde stelling van mij aangezien ik er zelf bewust voor gekozen heb om mijn boeken in het Engels te schrijven, maar aangezien ik totaal onbekend ben met het aanbod van fantasy van Nederlandse bodem is een (onterechte) mening over de kwaliteit hiervan nooit een factor geweest.

    Ik vermoed daarom dat het meer een marketing-probleem is dan een kwaliteitsprobleem. Zo kent iedereen de boeken van George R.R. Martin, met name door Game of Thrones. En The Hunger Games hoef je ook aan weinig mensen uit te leggen. Maar ik kan afgezien van jou eigenlijk geen Nederlandse fantasyschrijvers noemen.

    1. Hoi Jeroen,
      Ik denk dat dat inderdaad het probleem is. Veel lezers weten helemaal niet van ons bestaan. Maar hoe je dat moet veranderen als de media er eigenlijk ook liever geen aandacht aan besteedt? Maar goed, ik wil niet weer gaan zeuren en ook hier wordt hard aan gewerkt door de mensen die daar voor zijn. Alles komt uiteindelijk wel goed.
      Dat iemand het liefst in de oorspronkelijke taal leest, kan ik helemaal begrijpen. Ik ben nu zelf ook bezig in een serie in het Engels. Ik vermaak me daar erg mee, maar dat deed ik ook met het oorspronkelijk Nederlandstalige werk dat ik de afgelopen tijd heb gelezen.
      Nederlandse e-books komen er in ieder geval binnenkort aan. En voor wat links naar andere schrijvers uit ons taalgebied betreft, verwijs ik je graag naar mijn links-pagina.
      Groetjes Kim.

  3. Ik snap je frustratie, Kim. Want hoewel het er niet letterlijk staat, wekt zo’n artikel toch wel de indruk dat Nederlandse Fantasy ion zijn algemeenheid minder is dan buitenlandse.
    Ik merk het ook in de bibliotheek. Fantasy-lezer kiezen vaak voor het vertrouwde, bekende, maar dat niet alleen. In het aanbod dat het Centraal Boekhuis voor ons voorselecteert, komt zelden een Nederlandse Fantasy titel voor. Als die er al in zit, wordt die door de recensent ook nog eens extra kritisch bekeken, en vervolgens door de collectievormers ook nog vaak genegeerd, omdat ‘er toch weinig vraag naar is’, terwijl de meeste collectievormers bovendien maar matig van het genre op de hoogte zijn, het is tenslotte geen ‘literatuur’.
    Al met al een zichzelf versterkende vizieuse cirkel. Tijd om eens wat duidelijker te laten zien wat er allemaal te beleven valt in Nederland.
    We zouden in ieder geval kunnen proberen op festivals wat duidelijker met het Nederlandstalig aanbod naar buiten te komen.
    In ieder geval wacht ik met spanning op jouw nieuwe boek, en dan neem ik de poten en de kop van het paard wel voor lief. 🙂

    1. Hoi Albert,
      Het stond inderdaad niet echt in dit artikel, mijn frustraties gaan al wat langer terug en dit herinnerde me er weer aan.
      Het is jammer dat ze in de bibliotheken zo denken. Ik denk dan altijd: Als je het niet aanbiedt, kan er ook geen vraag naar zijn. Als ik in de bibliotheek ben, zoek ik een boek uit dat daar staat. Ik zou niet zo snel naar de balie gaan om om een ander boek te vragen.
      Op festivals zijn we natuurlijk altijd groot aanwezig. Het zijn juist ook de mensen die niet naar dat soort evenementen gaan die niet beseffen dat het Nederlandstalige aanbod zo gegroeid is de laatste jaren. Oh, als dat toch eens zou veranderen.
      Ik ga in ieder geval met goede moed verder. Met mensen als jij die me steunen, kan ik ook niet anders dan de moed erin houden en doorgaan met wat ik zo graag doe.
      Groetjes Kim

  4. Ik weet wel van jullie bestaan, en ik lees ook Nederlandstalige fantasy. Toch merk ik dat het moeilijk is om er echt pareltjes tussen te vinden. Dat komt volgens mij omdat onze grote uitgeverijen nauwelijks Nederlandstalige fantasy uitgeven, en onze kleine uitgeverijtjes niet altijd kritisch genoeg zijn. Om nog maar te zwijgen van al die juwelen die in eigen beheer worden uitgegeven. Lieve mensen, ik heb geen open haard om ze in op te stoken, dus koop ik ze ook niet meer.
    We hebben inmiddels een enorm hobby-circuit van schrijvers, waarvan de allerbeste vanzelf boven komen drijven, want die steken hun nek uit en winnen de verhalenwedstrijden. Als je DAT lukt, dan zou het toch ook moeten lukken om een uitgever te vinden? Jammer genoeg is dat in de praktijk niet altijd waar. Ik denk dat vooral het elitaire uitgeverswereldje ‘wakker moet worden’.

    Geloof maar rustig dat die paar giganten uit het buitenland ook staan op de schouders van hele bomenkerkhoven van zeer matige schrijvers. Het verschil is alleen dat genre-literatuur in het buitenland niet zo met de nek aangekeken wordt als in Nederland.

    1. Bedankt voor je reactie, Heidi.
      Jij baseert je mening duidelijk ergens op en dat respecteer ik. En je hebt zeker gelijk dat in alle genres en taalgebieden goede boeken en minder goede boeken worden geschreven/uitgegeven. In het grote buitenland is natuurlijk een veel groter aanbod, dus worden er kwantitatief ook meer goede boeken afgeleverd. Dat de grote uitgeverijen in Nederland zich meer richten op de buitenlandse uitgaven vind ik jammer. Vanuit commercieel oogpunt heb ik er ergens wel begrip voor, maar persoonlijk vind ik het een gemiste kans. Maar ook dat lijkt heel langzaam al wel te verschuiven.
      Ik ben het niet met je eens dat de goede schrijvers vanzelf wel boven komen drijven, omdat ze de verhalenwedstrijden winnen. Ik ben zelf niet goed in korte verhalen en zal dan ook nooit meedoen met een wedstrijd. Ik ben ook van mening dat er een erg groot verschil zit tussen goede korte verhalen schrijven en goede lange verhalen afleveren. Een deel van de schrijvers zal allebei kunnen, maar het is niet altijd zo.
      Ik wens je nog veel mooie boeken toe, ongeacht de herkomst van de schrijver!
      Groetjes Kim.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s