dreams don't workunless you do

  • Kunt u mij wat vertellen hoe begon u met schrijven?

Als ik ga graven in mijn herinneringen dan ben ik al heel vroeg begonnen met schrijven. Ik heb een verhaaltje teruggevonden in een schriftje met van die hulplijnen. Geen idee hoe jong ik toen was, maar het ging al over andere werelden, magische buideltjes en vreemde wezens. Op de middelbare school schreef ik een kort verhaal geïnspireerd door IT van Stephen King. Ik was ook altijd bezig voor de schoolkrant en schreef lange brieven aan mijn tante die in Afrika zat.

Toch had ik nooit verwacht dat ik boeken zou gaan schrijven. Ik weet nog wel goed het moment dat ik begon. Het was in de zomer van 2006. Ik droomde over een vrouw die bij een witte poort aankwam. Daarachter lag een zonovergoten grasland. Die vrouw verwachtte dat ze daar een geweldig leven zou gaan leiden, maar ik werd wakker met het idee dat ze bedrogen uit zou komen.

Er waren meerdere redenen waarom ik dat verhaal ben gaan uitschrijven. Ten eerste: het verhaal liet me niet los. Ik droom vaak vreemde dingen, maar die dromen gaan altijd over mijzelf. Dit keer droomde ik over een andere vrouw. Dat intrigeerde me. En ook het idee dat er veel meer aan de hand was, hield me bezig. Ik wilde dat ontdekken.

De tweede reden om te gaan schrijven, was dat ik er de tijd voor had. Ik droomde dit vlak voor mijn vakantie, maar we hadden dat jaar niets gepland. Dus besloot ik het verhaal op te gaan schrijven. Toen ik na de vakantie weer aan het werk ging, was de eerste versie van Hydrhaga af.

  • En waarom bent u juist fantasie gaan schrijven? Was fantasie altijd u interesse al of begon dit later?

Het had dus blijkbaar altijd al mijn interesse, maar ook dat verdween een tijd uit mijn leven. Fantasy keerde terug toen the Lord of the Rings werd verfilmd. Een klasgenoot was er helemaal gek van en stak me aan. We bekeken samen de filmpjes die een inkijkje gaven in het filmproces. Ik vond het zo gaaf en had spijt dat ik niet bij het maken betrokken was.

Mijn eerste schreden op het fantasy pad waren dan ook niet schrijvend, maar juist door het maken van kostuums. Ik maakte eerst elfenkleding voor mezelf en ging naar de fantasy festivals in Nederland. Later verkocht ik ook kostuums en werkte ik mee aan een Engelse film. Ik zat dus al zo in het fantasy wereldje dat het logisch was dat mijn verhaal ook fantasy zou zijn. En in navolging van Tolkien speelden de elfen een grote rol in mijn eerste boek Hydrhaga.

NeraK180411-43Waarom ik nu nog steeds fantasy schrijf? Ik vind het heerlijk om mijn eigen wereld te scheppen en personages te verzinnen die daar in passen. Fantasy geeft me de mogelijkheid om bepaalde elementen uit te vergroten, zodat het verhaal meer impact heeft. Lilith heeft zoveel waarde voor iedereen, omdat ze in een draak kan veranderen. Als ze gewoon een mens was, was ze vervangbaar.

Ik vind ook de afstand tot de echte wereld erg fijn. Ik gebruik mijn verhalen om te onderzoeken hoe de echte wereld in elkaar steekt. Wat ik niet begrijp in onze wereld (zoals hoe we met vluchtelingen omgaan), onderzoek ik in de wereld die door mij is verzonnen. De afstand verschaft een fijne objectiviteit. De lezers weten nog niet wat ze van een bepaalde stam of situatie moeten vinden, dus kan ik ze onbevangen mijn wereld in leiden en hen laten nadenken over zaken die in de echte wereld meteen gekleurd worden door vooroordelen.

  • Hoe kwam op u op het idee om de wereld van Lilith te creëren? Hoe is het allemaal ontstaan? Had u bepaalde inspiratiebronnen?

Dat begon met Lilith. Ik wilde een verhaal schrijven met een hoofdpersonage dat een vreselijke achtergrond had. Als Draak heeft Lilith veel dood en verderf verspreid.

Vanuit haar ontwikkelde de wereld. Lilith slaat op de vlucht en gaat de grens over. Dus ik had twee landen. Van daaruit ben ik me vragen gaan stellen… Hoe staan de landen tegenover elkaar, vriendschappelijk of vijandig? Hoe ziet die grens er uit? Lilith wordt voor de koning gebracht… Oh wacht, dus het is een koninkrijk.

boekenleggerkaartIn die eerste fase was het heel instinctief. Er waren nog geen regels, alles mocht. Ik deed wat ik leuk vond. Maar al snel begon ik het bewuster te vormen, zodat alles een logisch geheel vormde. Ik besloot al snel dat Merzia een Europese feel moest krijgen en Naftalia een meer Afrikaanse invalshoek kreeg. Ik vind het altijd fijn om een aardse vergelijking te trekken, zodat ik snel kan opzoeken wat voor flora en fauna er in mijn wereld zijn. Dat vul ik dan aan met zaken die ik zelf verzin.

Een van de belangrijkste inspiratiebronnen voor mij is trouwens de cultuur van de Native Americans. Ik ben 3 maanden te gast geweest in een reservaat in South Dakota en nog steeds neem ik stukjes van die ervaring mee in mijn boeken. De Inuuk zijn een vrij letterlijke vertaling van de Eskimo’s, maar in een stukje geschiedenis van mijn verzonnen wereld herken je misschien de manier waarop Amerika werd veroverd. Een massa executie in Bloed staat symbool voor de grootste massa executie in de geschiedenis van Amerika.

  • Heeft u bepaalde methode hoe u het beste kan schrijven?

Ik ben een instinctieve schrijver (een organische schrijver), dus ik begin meestal en zie wel waar het verhaal me brengt. Ik weet bij aanvang vaak al wel wat belangrijke momenten in het verhaal, maar die staan niet vast. Meestal veranderen die nog tijdens het schrijven.

1557568_381214188690175_1166413331_nDit spontane schrijven wissel ik af met plotten. Het werkt voor mij niet om het hele verhaal van te voren uit te denken (ik heb het geprobeerd, was helemaal trots op mijn gekleurde post-its met daarop het hele verhaal, maar zodra ik begon te schrijven, kwam ik er achter dat ik een personage was vergeten. Dus kon alles zo weer de prullenbak in). Maar als ik ongeveer op een derde van het verhaal ben, haal ik toch weer de post-its tevoorschijn om te kijken waar ik nu ben met het verhaal en hoe het verder moet. Dat biedt dan weer voldoende houvast om verder te schrijven.

  • Als u een nieuw boek schrijf hoe begint u dan?

Met de scene die het meest aan me trekt. Ik schrijf nooit een verhaal van pagina 1 tot aan het einde. Ik vlieg heen en weer door het verhaal. Vertel de scenes die ik in mijn hoofd heb. Dus ik kan best beginnen met hoofdstuk 9.

Ik merk ook dat ik vaak per personage schrijf. Dus eerst een aantal hoofdstukken over Lilith. Daarna verdiep ik me in Nighram of Kiril of een van de anderen. Maar ook die maak ik niet eerst van A tot Z af, voor ik aan een ander personage begin.

Ik ben dus echt een chaotische schrijver (ergens tussen een organische schrijver en een plotter in). Ik raad het niemand aan, want mijn manier van schrijven betekent ook veel herschrijven en weggooien. Maar voor mij werkt het, ook omdat ik zo hou van het puzzelen met al die losse stukjes om er weer een verhaal van te maken.

  • Toen u boeken aan het schrijven was, welke ontwikkelingen heeft het door gemaakt? Heeft het een bepaald proces?

Hydrhaga was heel erg een verhaal voor mij, over mij. Ik bedoel dan de eerste versie. Bij het herschrijven is er al heel veel veranderd en tijdens het redactieproces nog veel meer. In mijn volgende verhalen zit nog steeds heel veel van mijzelf, maar veel minder op de voorgrond.

Mijn eerste versie van Hydrhaga was ook vrij standaard. Mysterieuze stad, een groepje vrienden die uit gaat zoeken wat er aan de hand is, een oude vete. Erg leuk, maar qua opbouw niet zo origineel. Ik schreef wat ik kende.

Tijdens het herschrijven en redigeren en het bedenken van nieuwe verhalen, verdween dat herkenbare steeds meer op de achtergrond. Maar ik moest die eerste versie van Hydrhaga wel eerst schrijven om ruimte te maken voor mijn eigen ideeën. Die eerste versie was nodig om te onderzoeken wat voor verhalen ik nu echt wilde schrijven en waar mijn kracht als verteller ligt.

Ik stel mezelf vaak voor ieder verhaal een nieuw doel. Een bepaalde hoofdpersoon, een bepaalde opbouw, een bepaalde achtergrond… Dat is mijn leergierige ik. Ik wil onderzoeken en beter worden. Ik merk wel dat ik al die dingen nu aan het verenigen ben in de Vertellingen van de Ondergang. Dat is een verhaal met geloofwaardige personages, niemand die echt goed of slecht is, een verhaal met compleet verschillende verhaallijnen die soms bij elkaar komen en dan weer los van elkaar verder gaan.

Dus mijn verhalen hebben zeker een ontwikkeling doorgemaakt. Ze worden steeds complexer en omvangrijker. Ik ben nu op het punt dat ik alle kwaliteiten uit mijn vorige verhalen kan verenigen.

  • Wat heeft u geleerd van het processen die u door heeft gemaakt als het op schrijven komt? Zou u al willen dat u bepaalde dingen al had geweten toen u begon met schrijven?

Ik vind het heel fijn dat ik nu beter kan inschatten wat in een verhaal hoort en wat misschien wel leuk is om te schrijven, maar geen plek heeft in het verhaal dat ik wil vertellen. Dat inzicht komt echter met ervaring. Dat had niemand me kunnen uitleggen toen ik begon.

  • Hoelang duurt om één boek te schrijven? Zit hier verschil in?

Lilith_01kleinIk doe ongeveer een jaar/anderhalf jaar over een boek. Als ik aan een nieuwe serie begin, duurt het schrijven van het eerste deel meestal wat langer, omdat ik dan ook al bezig ben met de vervolgdelen. Ik merk wel dat ik steeds sneller word, omdat ik nu beter kan inschatten wat er wel of niet in het boek hoort. In het begin van mijn schrijverschap schreef ik veel meer scenes die uiteindelijk niet in het boek terechtkwamen. Dat is nu een stuk minder. Ook een laatste deel is lastiger om te schrijven, dus daar doe ik soms ook langer over.

Dit is dus wel naast een baan. Er zijn periodes dat ik minder schrijf en er zijn periodes dat ik iedere vrije minuut achter de laptop zit. Maar in mijn hoofd gaat het proces eigenlijk altijd wel door en het nadenken over je verhaal hoort natuurlijk ook bij het schrijven.

  • Waren er bepaalde momenten dat u vast kwam te zitten met een boek? Hoe ging u daar dan mee om?

Zoals je nu vast al hebt begrepen, schrijf ik geen verhalen met een enkele hoofdpersoon. Als ik dus vast kom te zitten, kan ik altijd verder met een van de anderen. Vaak lukt het wel om dan toch te gaan schrijven.

Eigenlijk is dat ook de gouden tip. Wacht niet op Goddelijke inspiratie, maar ga gewoon zitten en schrijf! Zet woorden op papier. Vaak als je begint, komt er vanzelf wat. Sommige van mijn meest belangrijke scenes schreef ik op momenten dat ik eigenlijk geen zin had en geen idee had wat ik zou gaan schrijven.

  • Als u terug kijk op het eerste boek dat u geschreven hebt en gepubliceerd is, zou u bepaalde dingen anders hebben gedaan?

Ja en nee.

Ja, er zitten dingen in die ik nu niet meer zou doen. Kleine ongeloofwaardigheden. Perspectiefwissels die niet kloppen. Sowieso zou Hydrhaga helemaal anders zijn als ik het nu opnieuw zou schrijven.

Toch zou ik het ook niet willen veranderen. Dit was mijn startpunt en daarom is het belangrijk. Het bezit ook een bepaalde naïviteit, onbevangenheid, die ik nu maar moeilijk terugkrijg.

Het hoort zoals het nu is bij mijn ontwikkeling als schrijver.

  • Zou u ook boeken van een ander genre schrijven dan fantasie? Zo ja, wat voor genre dan?

Nee, dat denk ik niet. Voorlopig niet, althans. Ik ben natuurlijk nog bezig met een serie, maar ik vind het ook zo fijn om steeds meer van mijn wereld te ontdekken. Misschien ga ik na de Vertellingen van de Ondergang zo weer een nieuw verhaal in deze wereld vertellen.

  • Hoe kom u op de namen van alle karakters, landen en steden? Zoals Lilith, Lumea en Meaghun. Heeft u daarvoor ook inspiratiebronnen? 

Ik kies meestal namen die iets betekenen wat bij het personage past. Tegenwoordig kies ik een taal per gebied in mijn wereld. Zo zoek ik voor Merzia vaak Russische namen of woorden (ik neem bijvoorbeeld een karaktertrek en vertaal die in het Russisch). De namen van de Naftalianen zijn meestal afgeleid van woorden uit het Lakota (dus ook hier invloed van de Native Americans). Hierdoor passen alle namen uit een bepaalde streek qua gevoel en sfeer bij elkaar. Het voordeel daarvan is dat je daardoor ook weer een sterkere wereld neerzet.

Lilith vond ik een super mooie naam, maar de betekenis volgens mijn namenwoordenboek (Lilith = demonisch nachtmonster) vond ik heel duister. Dat sprak me aan. Pas later leerde ik wat voor beladen naam Lilith is.

Meaghun was meer op gevoel. Ik heb heel erg aan die naam getwijfeld, omdat het meer een vrouwelijke naam is in onze wereld. Maar de naam paste bij hem en het lukte me niet om een goede vervanging te vinden.

Wat ook leuk is om wat over te vertellen is de naam Kasimirh. In het Pools en Tsjechisch heeft die naam twee tegenovergestelde betekenissen. In de ene taal is het de brenger van vrede, in de andere de verstoorder van vrede. En dat is precies de tegenstelling die ik hem in mijn verhaal mee wilde geven.

  • En hoe ben u op de titels van al u boeken gekomen? Wist u dat al van tevoren of zijn verder in het proces tevoren gekomen? Verschillende dit per boek?

Ik vind het verzinnen van titels echt ongelooflijk moeilijk. Hydrhaga was dus ook de makkelijke uitweg: de naam van de plek waar het verhaal zich grotendeels afspeelt. (En als je het over namen hebt; Hydrhaga is afgeleid van hydra (water) en haga (omheind land).)

Gebonden in Duister vond ik pakkend. Toen die serie zich uitbreidde, moesten er meer titels komen die er goed bij pasten. Dat werden Verbroken in Schemer en Geboren in Licht. Nu die serie in het Engels wordt vertaald, merk ik trouwens hoe niet origineel Bound in Darkness is. Er zijn echt heel veel boeken met die titel, maar wel in een heel ander genre.

Van Jager en Prooi wist ik vrij snel dat dat de titels moesten worden. Het past zo mooi bij het verhaal. Ik vind korte, krachtige titels ook erg mooi.

107Daarom ook korte titels voor mijn nieuwe serie. Hoewel die ook voortkomen uit het omslagontwerp. De titel van de serie is al erg lang (Vertellingen van de Ondergang) en ik heb ook geen korte naam. Dus wilde ik een titel die kort was en daardoor groot op de omslag kon. Ik ben toen op zoek gegaan naar woorden die voor mij goed voelden. Dat was nog best lastig. Ik heb echt blaadjes vol met afgekeurde titels. Uiteindelijk werd het Bloed, Macht, Storm en Vuur. En daar ben ik erg blij mee. Bloed past op verschillende manieren bij het boek, niet alleen letterlijk bloed, maar ook bloedband. Machtstrijd en macht hebben over bijvoorbeeld je eigen leven, zijn een belangrijk onderwerp voor deel 2. Ik vind het erg belangrijk dat een titel ook echt iets over het verhaal zegt.

 

 

Dit interview is gedaan door Julia en gebruikt voor haar opleiding. Met haar toestemming mocht ik de vragen en antwoorden online zetten.

Portretfoto’s door Nera K.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s